Chương 7.4 Thang máy và thang cuốn phần 2

 Xem phần I: Thang máy

7.4.2 Thang cuốn
7.4.2.1 Những vấn đề chung
a. Phạm vi của chương
Nêu phạm vi của chương. Ví dụ: Chương này là các chỉ dẫn liên quan đến thang cuốn, bao gồm nhưng không giới hạn các phần công việc sau đây:  Các tiêu chuẩn áp dụng, các tài liệu cần đệ trình, yêu cầu kỹ thuật, chỉ dẫn lắp đặt, vận hành, các quy định về nghiệm thu...
b. Các chương có liên quan
Nêu các chương có nội dung liên quan. Ví dụ: 
- Chương “Bê tông đúc tại chỗ” liên quan đến đặt ống nối, bộ phận lồng vào và các thiết bị neo móc trong bê tông.
- Chương “Thép kết cấu” liên quan đến lắp các dầm, côngxon và các bộ phận thép kết cấu khác để đỡ giàn thang cuốn
- Chương “Công tác xây” liên quan đến cửa ra vào thang cuốn. 
- Chương  “Cung cấp điện” liên quan đến cấp điện cho thang cuốn, …
c. Các thuật ngữ và định nghĩa 
Nêu các định nghĩa, thuật ngữ dùng trong tài liệu. Ví dụ: bao gồm, nhưng không hạn chế, các thuật ngữ sau:
- “Thang cuốn”
- “Thang cuốn siêu công suất”
- “Hỏng hóc”: Hỏng hóc là hiện tượng sau có thể xảy ra khi thang cuốn vận hành dưới công suất hoặc hao mòn quá mức hoặc có chi tiết giảm độ bền quá mức, hoặc không an toàn; tiếng ồn hoặc rung động bất thường.

d. Các tiêu chuẩn quy phạm áp dụng
Nêu các tiêu chuẩn, quy phạm liên quan đến thang cuốn áp dụng cho công trình. Ví dụ:
- EN 115, “Các quy định/nộI quy về an toàn đốI vớI công tác xây dựng và lắp đặt hệ thống các thang cuốn và băng tảI hành khách”, ủy ban châu Âu về tiêu chuẩn hóa.
e. Hồ sơ, tài liệu cần đệ trình
Nêu tất cả các tài liệu mà nhà thầu cần đệ trình cho chủ đầu tư trước khi triển khai công việc. Ví dụ: bao gồm, nhưng không giới hạn, các tài liệu sau:
- Tài liệu kỹ thuật của thang cuốn có các thông số chính như: Công suất, kích thước, các tính năng sử dụng, đặc tính kỹ thuật của hệ thống điều khiển, kèm theo các chứng chỉ cần thiết;
- Tài liệu kỹ thuật của một số bộ phận chính như động cơ, tủ điều khiển,…) của thang cuốn
- Tài liệu hướng dẫn, lắp đặt (bao gồm cả các bản vẽ) của nhà chế tạo hoặc do nhà thầu tự thực hiện như: sơ đồ điện, các sơ đồ tra dầu, mỡ, hình ảnh hoặc các bản vẽ mô tả các phụ kiện/bộ phận;
- Các giấy chứng nhận liên quan đến công tác kiểm tra và nghiệm thu sản phẩm trước khi xuất xưởng;
- Danh sách công nhân có chứng chỉ hành nghề tương ứng với yêu cầu của công việc
- Nhà thầu sẽ đệ trình các bản vẽ thiết kế thi công, sơ đồ tổ chức mặt bằng thi công, thuyết minh các phương án bảo đảm vệ sinh an toàn, phòng chống cháy nổ,…
7.4.2.2 Yêu cầu kỹ thuật
a. Yêu cầu chung
Nêu yêu cầu chung về tính năng của thang cuốn. Ví dụ: Tải trọng; tổng chiểu dài thang; vận tốc di chuyển, các tính năng đặc trưng cho khả năng vận hành, các tính năng của thang cuốn còn thể hiện thong qua các chỉ tiêu đánh giá như: thời gian chờ trung bình, thời gian chờ tối đa, tổng thời gian vận hành, công suất tải trọng cao điểm.
b. Yêu cầu về năng lực của nhà sản xuất
Nêu yêu cầu về năng lực của nhà sản xuất. Ví dụ: Số lượng thang cuốn đã cung cấp cho các công trình tương tự; doanh thu bán hàng
c. Yêu cầu về vật liệu và phụ kiện
- Quy định về các yêu cầu về nguồn gốc, xuất xứ của các linh kiện, phụ kiện của thang cuốn.
- Quy định về việc cung cấp và lắp đặt các chi tiết đặt sẵn trong bê tông hay khối xây để gá lắp hệ thống giàn đỡ, bệ động cơ, bệ máy kéo, puly và các bộ phận/linh kiện khác của thang cuốn .
- Yêu cầu về màu sắc của các bộ phận, linh kiện thang cuốn
- Yêu cầu về chủng loại vật liệu như: thép không rỉ để chế tạo các chi tiết trong nhà, các chi tiết ngoài trời, kính làm lan can,...
- Việc cung cấp các chi tiết đặt sẵn để lắp đặt vào bê tông hay khốI xây theo yêu cầu
d. Yêu cầu về trụ đỡ
Nêu yêu cầu đối với trụ đỡ, khung kết cấu thép, định vị trụ đỡ, độ lệch tối đa.
e. Yêu cầu đối với bộ phận dẫn động bậc thang cuốn
Nêu yêu cầu đối với cơ cấu dẫn động bậc thang cuốn. Ví dụ:
- Yêu cầu đối với động cơ được thiết kế dành riêng cho thang cuốn.
- Yêu cầu đối với hộp giảm tốc.
- Yêu cầu đối với cơ cấu khởi động.
-  Yêu cầu về ổ trục, vòng bi (là loại cầu, chống bám bụI, tự xác định ...) và được cấp đủ bộ
phận/thiết bị bôi trơn.
- Yêu cầu đối với đĩa xích của cơ cấu dẫn động bậc thang cuốn,
f. Yêu cầu đối với xích dẫn động bậc thang cuốn
Nêu các yêu cầu đối với xích dẫn động bậc thang.
- Yêu cầu về bôi trơn. Ví dụ: Thang cuốn siêu công suất phảI được cung cấp một động cơ dẫn động bậc thang có các bộ phận bôi trơn xích bậc thang tự động.
- Yêu cầu về chủng loại xích, chất lượng, vật liệu chế tạo các chi tiết, yêu cầu về gia công.
- Yêu cầu đối với cơ cấu căng xích  Ví dụ: Xích sẽ được căng tự động tạI trạm đảo chiều ở phía dướI đầu thang cuốn, duy trì lực căng phù hợp của dây xích trong điều kiện của các tảI trọng khác nhau.
- Nêu yêu cầu về hệ số an toàn của xích.
g. Yêu cầu đối với hệ thống rãnh trượt
Nêu yêu cầu đối với hệ thống rãnh trượt. Ví dụ: Yêu cầu về vật liệu chế tạo, khoảng cách giữa các trụ đỡ, chất lượng hoàn thiện bề mặt rãnh,..
h. Yêu cầu đối với bậc thang
Nêu yêu cầu đối với bậc thang, bao gồm:
- Yêu cầu đối với các bậc phẳng. Độ chênh lệch tối đa về chiều cao bậc thang.
- Yêu cầu về vật liệu chế tạo bậc thang. Ví dụ: Khung bậc thang, các tấm phủ mặt bậc và thanh tăng cường .
- Yêu cầu đối với bánh xe bậc thang, giải pháp treo bánh xe bậc thang.
- Yêu cầu đối với mặt bậc thang. Ví dụ: vật liệu, kích thước hình dáng mặt bậc, lớp phủ bậc, khe hở tốI thiểu và khả năng điều chỉnh khe hở giữa các bậc.
- Nêu yêu cầu về khe hở cho phép.
i. Yêu cầu đối với tấm thành
Nêu các yêu cầu đối với tấm thành. Ví dụ: vật liệu chế tạo, khả năng thay thế, cách lắp ráp...
k. Yêu cầu về bao che thang cuốn
Nêu các yêu cầu về bao che thang cuốn. Ví dụ: diện tích bao che, mỹ thuật, trang trí, hoàn thiện. 
7.4.2.3 Thi công lắp đặt
a. Kiểm tra giao nhận thiết bị trước khi đưa vào lắp đặt
- Quy định về việc kiểm tra của nhà thầu lắp đặt đối với các phần việc do nhà thầu khác thực hiện trước khi nhận bàn giao hiện trường để lắp thang cuốn. Ví dụ: Việc kiểm tra phải đạt được mục đích là khẳng định tính đúng đắn và sự đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của các hạng mục công trình có liên quan đến thang cuốn như: hố thang, vách thang. Trong đó phải lưu ý kiểm tra các kích thước chính, các sai số và các điều kiện khác như các hốc chờ, chi tiết chôn ngầm, móc treo tời,… phải quy định trách nhiệm cho nhà thầu xây dựng trong việc sửa chữa khắc phục những khiếm khuyết của hạng mục công trình xây dựng để tạo điều kiện cho Nhà thầu lắp đặt thang cuốn chỉ tiến hành lắp đặt khi các điều kiện hiện trường đáp ứng yêu cầu. Để có bằng chứng lưu trữ, yêu cầu nhà thầu lập biên bản nhận mặt bằng lắp máy, trong đó khẳng định rằng các điều kiện về mặt bằng thi công đã đảm bảo.
- Nêu các yêu cầu về việc kiểm tra và nghiệm thu thiết bị trước khi tiến hành lắp đặt. Ví dụ: xuất xứ của thang cuốn đưa vào lắp; các chứng chỉ chất lượng và báo cáo kết quả thử nghiệm của nhà sản xuất; kiểm tra số lượng và tính đồng bộ các chi tiết, phụ kiện.
b. Chuẩn bị phương tiện kỹ thuật phục vụ lắp đặt
Nêu các yêu cầu chính về công tác chuẩn bị. Ví dụ như:
- Quy định về loại dàn giáo, sàn thao tác, sức chịu tải và cách bố trí dàn giáo trong hố thang, loại phương tiện và cách thức di chuyển trong hố thang. Ví dụ: Bố trí các sàn thao tác bằng gỗ, với khoảng cách giữa tầng giáo  không quá 3m, có thang tay để  di chuyển giữa các sàn; sàn thao tác phải vững chắc, chịu được tải không dưới 2,5KN/m2 sàn.
- Quy định các biện pháp chuẩn bị hiện trường để đảm bảo an toàn. Ví dụ: Yêu cầu che chắn tất các vị trí phục vụ lắp ráp (nếu có) trong đó cần quy định chi tiết chiều cao tối thiểu (tính từ mặt sàn) và khe hở tối đa, độ cứng vững của của lan can.
- Quy định về chiếu sáng tạm thời phục vụ thi công. Ví dụ: vị trí chiếu sáng, mức độ chiếu sáng . Ví dụ: dùng nguồn điện có điện áp không quá 42V, độ chiếu sáng không dưới 50Lux, các bóng đèn phải mắc phía trên các sàn thao tác, tại những vị trí không gây cản trở công việc lắp đặt.
- Ngoài các yêu cầu trên còn phải quy định việc kiểm tra sự chuẩn bị của nhà thầu:
+ Về vật tư, trang thiết bị, dụng cụ, đồ gá cần thiết;
+ Về các chứng chỉ an toàn của thiết bị nâng, thiết bị áp lực (nếu sử dụng);
+ Độ an toàn điện của các thiết bị, công cụ dùng điện; 
+ Sự đầy đủ về hồ sơ kĩ thuật, tài liệu hướng dẫn lắp ráp thang cuốn; 
+ Trang bị phòng hộ lao động, phòng chống cháy  và nội quy an toàn.
c. Giao hàng, lưu kho và vận chuyển
Quy định về việc chuyên chở, bảo quản, bàn giao vật tư cấu kiện phục vụ cho công tác lắp đặt. Ví dụ:
- Việc cung cấp vật tư, cấu kiện, linh kiện phù hợp với kế hoạch lắp đặt;
- Việc vận chuyển đến hiện trường, bốc dỡ hàng và quản lý.
- Việc bảo quản vật tư, cấu kiện, linh kiện khỏi hư hỏng do tác động cơ học, hóa học, nhiệt độ, độ ẩm môi trường cho đến khi bàn giao đưa thang cuốn vào sử dụng.
- Việc thay thế những vật liệu không đáp ứng yêu cầu.
- Việc bảo quản các tem, nhãn của nhà sản xuất.
d. Chỉ dẫn chung về lắp đặt thang cuốn
- Nêu yêu cầu chung đối với công tác lắp đặt thang cuốn. Ví dụ: phải tuân thủ theo các hướng dẫn của nhà sản xuất, các quy phạm áp dụng, các quy phạm trong nước và những khuyến cáo đốI vớI công việc được yêu cầu trong quá trình tiến hành lắp đặt.
- Nêu yêu cầu về phối hợp với các nhà thầu khác để đảm bảo tính kỹ thuật và mỹ thuật của toàn bộ công trình.
- Nêu yêu cầu về chống ồn, chống rung  trong quá trình lắp đặt, các giải pháp chống ồn chống rung. Ví dụ: treo thiết bị quay và rung trên các khung/giá, cách ly rung.
- Nêu yêu cầu về cường độ ồn cho phép, bao gồm các thông số kỹ thuật chịu ảnh hưởng nhiều của công tác lắp đặt. như: độ rung, độ ồn. Ví dụ:  Mức tiếng ồn có thể chấp nhận được trong buồng thang máy được phát ra bởI sự chuyển động của buồng thang máy và sự thông gió của buồng thang máy là 55 dB khi đo ở trung tâm của buồng thang cuốn và tại độ cao là 1.5 mét so với sàn. Trong quá trình vận hành cửa thang cuốn, mức tiếng ồn chấp nhận được là 65 dB.
e. Chỉ dẫn chi tiết đối với công tác lắp đặt
- Nêu yêu cầu  cụ thể về độ chính xác cần đạt được sau khi lắp ráp, căn chỉnh.
- Nêu yêu cầu cụ thể về công tác bôi trơn cần thực hiện trong quá trình lắp đặt.
- Nêu yêu cầu về công tác xiết bu lông, công tác hàn.
- Quy định về việc chèn các lỗ hoàn thiện các cấu kiện liên quan đến công tác lắp đặt.
- Nêu yêu cầu cụ thể đối với công tác lắp điện. Ví dụ: việc tuân thủ các quy phạm/ quy
định hiện hành, bố trí cáp điện động lực, cáp điều khiển phù hợp, sự kết hợp đường điện động lực và điện điều khiển của tòa nhà, việc đánh số, ký hiệu các dây điện. Việc cung cấp sơ đồ đi dây, mô tả  đường dây, màu sắc và số hiệu
f. Chạy thử và nghiệm thu sau lắp đặt
- Nêu yêu cầu về công tác chuẩn bị nghiệm thu.
- Nêu tiêu chuẩn và yêu cầu về thời điểm nghiệm thu. Ví dụ: Công tác nghiệm thu sẽ được thực hiện theo yêu cầu và quy định trong các quy phạm của Nhà nước và các quy định/ nội quy của cơ quan quản lý. 
- Nêu yêu cầu về chạy thử không tải, có tải. Ví dụ: trình tự nghiệm thu, quy trình chất tải thử, các thông số cần quan trắc, cách ghi biên bản chạy thử.
- Quy định về thành phần, thời gian, địa điểm thí nghiệm vận hành chạy thử thang cuốn
- Quy định về cung cấp các công cụ và thiết bị kiểm tra .
g. Đào tạo hướng dẫn sử dụng, vận hành
Nêu yêu cầu về công tác đào tạo, hướng dẫn sử dụng, vận hành, phát hiện ra nguyên nhân của những hỏng hóc trong quá trình vận hành.
h. Yêu cầu đối với dịch vụ bảo hành và duy tu bảo dưỡng   
Nêu yêu cầu về dịch vụ bảo hành và duy tu bảo dưỡng. Ví dụ: thời gian cung cấp dịch vụ bảo hành, các yêu cầu đối với công tác duy tu bão dưỡng sau khi hết thời gian bảo hành.